07 tháng 7 2014

Bắc kim thang, cà lang bí rợ

5 nhận xét
Bắc kim thang cà lang bí rợ" có thể được coi là câu hát cửa miệng của tất cả chúng ta thời thơ ấu, thế nhưng mấy ai hiểu được ý nghĩa sâu xa của nó, thậm chí tôi dám cam đoan đến hơn 90% chúng ta hát sai câu hát này.

Chuyện kể rằng:

“Ngày xửa ngày xưa, ở một làng quê nọ, có hai người bạn làm nghề buôn bán cùng nhau. Một người đi soi đèn bắt ếch về đêm, còn anh kia thì chuyên đi bán dầu thắp đèn vào rạng sáng. Nhà họ dựng trên một cù lao nhỏ ven sông, tách biệt với làng xóm, muốn đi vào chợ làng phải đi ngang một cây cầu khỉ vắt vẻo. Do hoàn cảnh đơn chiếc, nên hai anh cũng thân thiết với nhau. Có lần vì mẹ già của anh bán ếch bệnh mà không có tiền chạy chữa nên qua đời, anh bán dầu liền bỏ tiền ra giúp đỡ ma chay mà không hề tính toán, vì thế mà anh bắt ếch càng quý trọng tình bạn của anh bán dầu.

Một đêm nọ, trong lúc đi làm việc, anh bắt ếch nghe tiếng kêu thảm thiết phát ra từ một cái bẫy trên đồng. Tính tò mò, anh lại mở ra coi thì phát hiện ra hai con chim le le và bìm bịp nằm trong bẫy, do chúng giành ăn với nhau mới bất cẩn rơi vào bẫy của con người. Hai con chim ra sức năn nỉ anh bắt ếch mở bẫy tha cho mình, rồi hứa sẽ đền ơn báo đáp. Vốn là người có tính nhân từ, anh bắt ếch cũng xuôi lòng rồi giải thoát cho chúng.

Vài ngày sau, hai con chim cùng bay đến nhà anh bắt ếch để cảnh báo cho anh biết tai ương sắp đến. Chúng nghe được hai con ma da ở sông bàn với nhau rằng sẽ kéo chân anh bán dầu và anh bắt ếch, cho hai anh chết, thế mạng cho chúng để chúng được đầu thai. Vì hai con ma này chết đã lâu, nếu trong 7 ngày không bắt được người thay thế sẽ bị hồn phách tứ tán, không được đầu thai nữa. Thêm vào đó, ma da cũng chỉ có thể bắt hai anh khi trời vừa rạng sáng, lúc anh bán dầu ra chợ và lúc anh bắt ếch về nhà, bởi vì khi mặt trời lên thì chúng không còn ma phép.

Ban đầu anh bắt ếch đem cớ sự nói anh cho bán dầu nghe, khuyên anh nên ở nhà, nghỉ bán một tuần lễ, nhưng anh bán dầu lại không tin, cho rằng đấy là mê tín vớ vẩn, trên đời không có ma, quỷ. Theo lời le le và bìm bịp, anh bắt ếch viện cớ đến ngày cúng mẹ, gọi anh bán dầu qua nhà tiệc tùng ăn nhậu, chuốc cho anh say mèm đến mức sáng hôm sau không ra chợ bán được. Ngày kia lại lấy cớ sang nhà cảm ơn anh bán dầu đã giúp đỡ, lại bày tiệc ăn uống no say, trì hoãn việc đi ngang cây cầu kia.

Hôm ấy là ngày cuối cùng của thời hạn 7 ngày ma da bắt hồn, do say xỉn nhiều ngày liền nên anh bắt ếch ngủ quên. Anh bán dầu sực tỉnh vào sáng sớm, nhận ra mình đã bỏ buôn bán mấy ngày liền bèn nhanh chóng quẩy hàng ra chợ. Do bước vội vàng qua cầu khỉ cheo leo, lại bị bọn ma da biến phép cho cầu trơn trượt nên sẩy chân rơi xuống nước mà chết. Anh bắt ếch vì tiếc thương bạn nhưng do còn sợ bọn ma da nên phải đợi hết một ngày sau mới dám vớt xác bạn lên mà làm ma chay. Thấy ân nhân của mình đau lòng, le le và bìm bịp cũng bay đến, cất tiếng kêu thảm thiết như tiếng kèn trống đám ma để tiễn biệt một người chết oan.”

Đọc hết truyện cổ tích này thì có lẽ mọi người đều sáng tỏ vì sao trong bài đồng dao “Bắc kim thang” có 4 câu cuối là:

Chú bán dầu, qua cầu mà té.

Chú bán ếch, ở lại làm chi.

Con le le đánh trống thổi kèn,

Con bìm bịp thổi tò tí te tò te.


Thực chất là để diễn tả lại câu chuyện cổ tích đề cao tình bạn và tính chất cứu vật vật trả ơn của người xưa.

Thế nên vấn đề còn lại nằm ở hai câu:

Bắc kim thang, cà lang bí rợ

Cột qua kèo, là kèo qua cột.


Ở câu đầu tiên, “cà, lang, bí rợ” là để chỉ cho 3 loại củ, quả có cùng một đặc tính là thuộc họ dây leo, trái cà, khoai lang và bí rợ. Đặc biệt với từ bí rợ, là một từ thuần chất của miền Nam, cũng đã nói lên xuất xứ của bài đồng dao này là từ miền Tây Nam bộ.

Nói đến “bắc kim thang” thì phải hiểu hơi “hàn lâm” một chút, là từ kim thang ở đây hiểu cho đúng phải là cái thang hình chữ KIM -金- tức là hình tam giác cân. Từ “kim tự tháp” cũng là bắt nguồn từ chữ “kim” này mà có, do chỉ hình dạng cái tháp của người Ai Cập cổ là hình tam giác cân.

Còn cái “kim thang” của con nít ngày xưa là do người lớn dùng hai thanh tre dài, bắt chéo vào nhau tạo thành một hình tam giác cân rồi cắm trên mặt đất, cách vài mét lại đặt một cái như vậy, tạo thành một hàng dài. Bản thân của cái kim thang này trở thành một cái cột (do không có cây cột dựng đứng giữa nên hai thanh tre chéo vào trở thành cột luôn). Những cái kim thang được nối vào nhau bởi cái “vì kèo” là những thanh tre chạy dọc theo giàn, cứ như thế tạo thành một giàn cốt là để cho cà, lang, bí rợ leo lên mà sinh sôi, phát triển.

Vậy “cột qua kèo, kèo qua cột” là chỉ mối quan hệ gắn bó vào nhau của hai vật thể. Cả câu “bắc kim thang, cà lang bí rợ, cột qua kèo, là kèo qua cột” cốt để miêu tả mối quan hệ keo sơn, quấn quít, gắn bó vào nhau của anh bán dầu và anh bán ếch ở bốn câu sau.

Cả bài đồng dao này được viết lại dựa trên câu chuyện cổ tích kia, nên cách lý giải cũng vì thế mà nên hiểu cho đúng. Tuy nhiên trải qua thời gian dài, người lớn không còn kiên nhẫn để giải thích cho con trẻ hiểu về truyện cổ tích kia, thế nên bài đồng dao “bắc kim thang” cứ thế mà lưu truyền, gây ra sự hoang mang, khó hiểu cho người nghe.

"Bắc kim thang cà lang bí rợ. Cột qua kèo là kèo qua cột. Chú bán dầu qua cầu mà té. Chú bán ếch ở lại làm chi. Con le le đánh trống thổi kèn. Con bìm bịp thổi tò tí te tò te".

18 tháng 6 2014

Nhiều..Ít

3 nhận xét
Sáng 18/6, hàng nghìn lái buôn từ các tỉnh đổ về trung tâm vải ở Lục Ngạn (Bắc Giang) khiến cho quốc lộ 31 liên tục ở trong tình trạng kẹt cứng.
Nhập mô tả cho ảnh

Hình ảnh tại khu vực chợ Kép (quốc lộ 31) lúc 9h sáng 18/6.
Nhập mô tả cho ảnh

Nơi đây được coi là vựa vải lớn nhất cả nước. Cảnh tấp nập người và xe diễn ra ngay từ 6h sáng.
Nhập mô tả cho ảnh

Các phương tiện nối dài hàng km, người chở vải cũng không có chỗ tránh.
Nhập mô tả cho ảnh

Không chỉ có lái buôn thồ bằng xe máy, trong số này có cả xe tải đến chợ chở vải.
Nhập mô tả cho ảnh

Phần lớn các lái buôn thường phải đến đây từ hôm trước hoặc 4h sáng xếp hàng.
Nhập mô tả cho ảnh

Mỗi xe máy chở từ 1,2 tạ đến 1,5 tạ.
Nhập mô tả cho ảnh

Giá bán tại đây từ 8000 đồng đến 18.000 đồng/kg tùy loại.
Nhập mô tả cho ảnh

Một người bán hàng bên đường cho biết, cảnh ùn tắc như thế này đã nhiều ngày nay, kéo dài từ 8h đến 11h.
Nhập mô tả cho ảnh

Cách xa chợ vải vài km về phía Nam giao thông có thông thoáng hơn.
Nhập mô tả cho ảnh

Trước đó lúc 7h sáng xuất hiện một cơn mưa lớn đột ngột.
Nhập mô tả cho ảnh

Một lái buôn cho biết, vài tuần nay sáng nào anh cũng lên Lục Ngạn lấy vải về đổ cho các chợ ở quê. "Ngày nào tôi cũng bị kẹt xe nhưng quen rồi, đợi một lúc là hết", anh cười nói.

theo Zing

05 tháng 6 2014

Bện chổi rơm

4 nhận xét
Những năm 80 của thế kỷ trước vào khoảng tháng hai âm lịch, trời vẫn còn rét và lất phất mưa xuân, không khí nồm ẩm, đường sá lép nhép là lúc ông, bà nội tôi lấy rơm từ giác bếp xuống để bện chổi.

Rơm dùng để bện chổi phải là loại rơm nếp, được thu hoạch từ vụ mùa năm trước. Hàng năm, cứ đến vụ gặt lúa mùa (vụ hè thu), bà nội tôi lại đi tuốt lúa hộ mấy nhà trong xóm và xin rơm nếp về để sau này làm chổi.

Những năm đó máy tuốt lúa chưa có, khi gặt về nông dân thường dùng các biện pháp thủ công như đập, tuốt, vò để thu được hạt thóc. Lúa nếp dai hơn lúa tẻ, do đó người ta thường phải dùng đôi đũa tuốt từng bông để lấy hạt, cũng chính vì nó dai như thế nên người ta mới chọn rơm nếp để bện chổi.

Trong những ngày bà đi tuốt lúa, thường thì cứ một, hai tiếng tôi lại chạy sang nhà hàng xóm để mang bó rơm mà bà vừa tuốt được về để ông ở nhà chia thành những bó nhỏ tầm khoảng một chít tay rồi đem phơi nắng. Vài hôm sau, khi rơm đã khô vàng, hai ông cháu lại xếp gọn gàng trên gác bếp để qua Tết mang ra bện chổi.

Rơm được lấy xuống, vẫn theo từng bó, ông kê lên thớt và dùng dao chặt bỏ phần đầu mặt của cọng rơm, sau đó chuyển cho bà và tôi rút lấy phần sợi. Ông dùng sợi lạt nhỏ và mềm để bó những sợi rơm vàng óng thành từng lọn nhỏ (những sợi lạt này được chẻ để gói bánh chưng tết, gói xong còn thừa ông quấn lại và cũng gác lên gác bếp, khi dùng để bện chổi thì lấy xuống ngâm vào chậu nước mấy tiếng cho lạt mềm và dai trở lại). Thường thì mỗi cái chổi to dùng 5 lọn rơm, chổi nhỏ dùng 3 lọn, ông chỉ bện chổi to thôi, còn chổi nhỏ để cho tôi tập bện.

Dăm, bẩy sợi rơm được bện với nhau để thành sợi dây, rồi dùng chính sợi dây đó quấn chặt lọn rơm từ phần lạt buộc lại, được hai hay ba vòng lại ghép thêm một lọn rơm khác. Cứ thế những lọn rơm được xếp phẳng với nhau, còn các sợi rơm đem bện lại, tiếp nối nhau thành sợi dây để quấn cán chổi. Khi cán chổi đã được quấn khoảng hơn gang tay, lúc đó chuyển sang công đoạn chốt cán. Các sợi rơm được tết lại với nhau rất tài tình theo từng lớp nhỏ dần cho đến khi toàn bộ lõi rơm đã được khóa hết. Lúc đó ông dùng một đoạn tre dài chừng hai chục cm vót nhọn hai đầu ở giữa đập dập, xoắn lại để đóng cọc vào lõi cán chổi và cũng là để chốt nút rơm cuối cùng. Đóng cọc xong, ông dùng dao để cắt các đoạn rơm thừa sau khi được khóa tạo thành các con mắt nhỏ xếp vòng quanh cuống chổi, trông cứ như là một quả na nhỏ màu vàng, thế là một cái chổi đã hoàn thành.
Chổi bện xong, để mặt rơm được phẳng phiu, mềm mại ông cẩn thận dùng chiếc lược cũ làm bằng đuya-ra (kỷ niệm thời quân ngũ của ông) để chải hết những hạt thóc còn bám vào rơm, sau đó mới đem dùng.

Cứ mỗi năm, ông, bà tôi thường làm hơn chục cái chổi, vừa để dùng, vừa để làm quà biếu họ hàng, người thân, dùng hết sang năm lại làm. Ngày nay, nhà nông có máy tuốt lúa ngay tại cánh đồng. Gặt xong một loáng là thóc đã được đóng vào bao mang về, còn phần rơm, rạ để lại hết ngoài ruộng, vài hôm thấy khô khô là châm lửa đốt. Khói um từ làng quê lên đến thành phố, do đó không còn rơm nếp mà bện chổi nữa.

Lâu lâu không nhìn thấy cái chổi rơm, chợt nhớ lại những ngày xưa bện chổi.

Sưu tầm

13 tháng 2 2014

Hội Lim

3 nhận xét
Các liền anh liền chị dùng cơi trầu 2 ngăn để mời trầu du khách, du khách không được mời không mà phải trả tiền. Tiền sẽ được nhanh chóng cất xuống ngăn dưới.
Số tiền cũng dao động tùy nơi. Có chỗ được rao bán với giá 10.000 đồng/ miếng trầu. Có chỗ thì “tế nhị” cho biết là “tùy tâm”.
Bên cạnh những nỗ lực đáng ghi nhận của Ban tổ chức như tình trạng cờ bạc đã không còn, tuy nhiên vẫn còn nhiều hình ảnh phản cảm, bị thương mại hóa cứ “đến hẹn” lại tái diễn.
Một số hình ảnh chưa đẹp mà nhóm phóng viên VOV online ghi được tại Hội Lim năm nay:

Hai bên đường lối vào lễ hội là hàng loạt những gian hàng ăn uống, bán hàng và trò chơi giải trí. Trong đó, chiếm phần lớn là các gian hàng bắn súng và ném phi tiêu lấy thưởng,

Bất chấp biển cấm bày, bán hàng rong, những gian hàng lưu niệm, đồ ăn... vẫn tràn lan trên vỉa hè, thậm chí cả dưới lòng đường

Người dân xem hát quan họ tại Hội Lim
Khu vực đồi Lim, nơi diễn ra các trò chơi dân gian và sân khấu quan họ diễn ra trên đồi đất trở nên bụi bặm, gây ô nhiễm không khí do lượng du khách đổ về ngày một đông

Không ít người đến xem hội phải đeo khẩu trang, che mặt cho đỡ bụi

Nhiều du khách về trẩy hội thích thú với dịch vụ cho thuê quần áo quan họ để chụp ảnh lưu niệm. Đây là dịch vụ chui, vì thế du khách thay đồ ngay giữa "thanh thiên bạch nhật" gây phản cảm.
BTC lễ hội sử dụng hệ thống loa thùng, công suất lớn để phục vụ các lán quan họ

Tuy vậy, những lán quan họ cạnh nhau với những chiếc loa thùng có khoảng cách quá gần khiến cho không khí lễ hội trở nên ồn ào, tiếng hát quan họ của các lán lấn át lẫn nhau

Năm nay không còn tình trạng "ngả nón xin tiền" mà thay vào đó là hình thức "mời" trầu lấy tiền.

Phần lớn cơi trầu có hai ngăn, ngăn trên đựng trầu và khi khách trả tiền thì liền anh liền chị sẽ kín đáo cất tiền xuống ngăn dưới. Tiền được trả "tùy tâm" . Tuy nhiên có nơi tiền và trầu vẫn được để liền nhau như một sự "gợi ý"

Hiện tượng "ngả nón xin tiền" đã được cơ bản chấm dứt.

Tuy vậy, thay vì ngả mũ...

Là mời trầu..để đổi lấy tiền...

Lịch sử: Kinh Bắc xưa nổi tiếng là vùng đất của những câu truyện cổ, những sự tích văn hoá. Vì truyền thống này mà nơi đây sở hữu nhiều lễ hội dân gian. Lễ hội được nhiều người quan tâm nhất là Hội Lim tại thị trấn Lim, Tiên Du, Bắc Ninh. Hội Lim là một sinh hoạt văn hoá - nghệ thuật đặc sắc của nền văn hoá truyền thống lâu đời ở xứ Bắc và dân ca Quan họ trở thành tài sản văn hoá chung của dân tộc Việt, tiêu biểu cho loại hình dân ca trữ tình Bắc Bộ. Hội Lim chính là hội chùa làng lim và đôi bờ sông Tiêu Tương. Hội Lim trở thành hội hàng tổng (hội vùng) vào thế kỷ 18. Khi quan trấn thủ xứ Thanh Hóa Nguyễn Đình Diễn là người thôn Đình Cả, Nội Duệ, xứ Kinh Bắc, có nhiều công lao với triều đình, được phong thưởng nhiều bổng lộc, đã tự hiến nhiều ruộng vườn và tiền của cho tổng Nội Duệ trùng tu đình chùa, mở mang hội hè, gìn giữ thuần phong mỹ tục. Ông còn cho xây dựng trước phần lăng mộ của mình đặt tên là lăng Hồng Vân trên núi Lim. Do có nhiều công lao với hàng tổng và việc ông đặt hậu ở chùa Hồng ân, nên khi ông mất nhân dân tổng Nội Duệ đã tôn thờ làm hậu thần, hậu Phật hàng tổng. Văn bia lăng Hồng Vân có tên Hồng Vân từ bi ký niên đại Cảnh Hưng 30 (1769) hiện giữ ở đình thôn Đình Cả đã cho biết khá rõ lai lịch, công trạng và việc thờ phụng hậu hàng tổng Nguyễn Đình Diễn mỗi năm hai dịp vào "ngày sinh" và "ngày hóa" của ông tại lăng Hồng Vân và chùa Hồng ân trên núi Lim. Song trải tháng năm lịch sử, hội Lim đã có nhiều lớp văn hóa, trong đó người ta chỉ tổ chức tế lễ hậu thần vào một dịp là ngày 13 tháng giêng trùng với hội chùa Lim. Chính vì vậy mà có hội Lim và đây là hội hàng tổng.

19 tháng 1 2014

Giọt nước mắt

2 nhận xét
(ĐS&PL) Ngay sau khi báo Đời sống và Pháp luật đăng câu chuyện cảm động người phụ nữ bán ve chai mang bao gạo 10 kg và chai dầu ăn 1 lít đến quán cơm chay Thiên Phước 5000đ, dư luận đã dấy lên những xúc cảm mạnh mẽ về tình người trong xã hội.
Câu chuyện có thật diễn ra vào trưa ngày 13/1 vừa qua, tại quán cơm chay Thiên Phước 5000đ, ở 62 Nguyễn Chí Thanh, phường 16, quận 11, TP.HCM. Trong lúc mọi người đang loay hoay vì giờ cao điểm khách vào ăn cơm đông, cậu sinh viên (là lực lượng tình nguyện viên phụ giúp quán) báo có cô bán ve chai là khách hàng thương xuyên của quán muốn gặp.
Vừa gặp chủ quán, chị đã khóc và kể: "Năm nay làm ăn khó khăn quá, đối với chúng tôi những người lao động xa quê lên đất Sài Gòn tìm một công việc đã khó và còn khó hơn khi vật giá leo thang. Thu nhập thì thấp (chị vẫn vừa nói vừa khóc), nhưng tôi đã vào quán này ăn từ ngày quán khai trương cho đến nay.
Dân mạng “nóng” câu chuyện cảm động ở quán cơm 5000đ - Ảnh 1
Người phụ nữ bán ve chai mang một bao tải gạo và một chai dầu ăn đến quán cơm chay Thiên Phước 5000đ.
Đối với chúng tôi đây thật sự là điểm đến buổi trưa ấm lòng, tiết kiệm được chút ít chi phí cho bữa ăn hàng ngày...”. Nói xong, chị đi ra xe đẩy ve chai của mình ôm vào quán một bao gạo 10kg và một chai dầu ăn 1 lít rồi nói, xin quán hãy nhận ở nơi tôi tấm lòng, để chia sẻ với nhau.
Chủ quán cơm ngỡ ngàng, không biết phải làm sao vì món quà này đối với nhiều người tuy không lớn, nhưng đối với một người thu nhập thấp thì đây quả là một số tiền cũng không hề nhỏ. Rồi anh nói sẽ nhận ở tấm lòng của chị.
Thế nhưng chị nhất quyết không chịu, bắt chủ quán phải nhận bao gạo và chai dầu ăn. Chủ quán cơm chỉ còn cách nhận những món quà tình, quà nghĩa kia và dặn dò chị mai mốt chị đến ăn cơm, hôm nào buôn bán ve chai được kha khá thì chị có thể đem lại 1 bó rau muống hoặc 1 chai nước tương nho nhỏ là được rồi, không nên mua với số tiền vượt khả năng của mình, quán sẽ không nhận đâu. Chị cười và câu chuyện cứ như dài bất tận tựa tấm lòng của những người tốt gặp nhau.

KeChuyen: Cuộc sống khó khăn, nhưng mong sao con người vẫn giữ được trong mình lòng tốt. Cảm ơn chị đã khẳng định điều đó.

11 tháng 12 2013

Đồng đội ơi, cứu...

1 nhận xét

(Dân trí) - Chúng tôi nâng máy ảnh lên lại hạ máy xuống không sao chụp được vì nước mắt cứ trào ra ướt đẫm trước nỗi bất hạnh quá sức tưởng tượng của một gia đình.

3 con người giờ chỉ ngơ ngơ ngác ngác...
3 con người giờ chỉ ngơ ngơ ngác ngác...
Ba con người điên dại, lê lết trên nền nhà đất trống huơ trống hoác trong lúc chỗ dựa duy nhất của họ đang phải giành giật sự sống nơi bệnh viện. Tất cả toát lên một sự điêu tàn, thương tâm, cùng quẫn mà từ trước tới nay chúng tôi chưa hề gặp bao giờ.
Tột cùng bất hạnh
Tháng 1/1972, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng thanh niên Lê Văn Hoá (SN 1952) lên đường ra trận, tham gia đoàn quân Nam tiến đánh giặc. Sau những năm tháng ở chiến trận cùng với đồng đội và giải phóng miền Nam trong chiến thắng tưng bừng. Tháng 5/1976, anh xuất ngũ trở về quê hương kết duyên với chị Nguyễn Thị Tuyết (SN 1953) định cư tại xã Quỳnh Mỹ nay là khối 9 thị trấn Cầu Giát (huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An).
3 con người giờ chỉ ngơ ngơ ngác ngác...
Cô con dâu đã ở riêng đôi khi cũng phải tranh thủ sang nhà cho bố ăn cháo. Nói cháo cho oai, chứ nước nhiều hơn gạo mỗi khi cho ông ăn.
Do những năm tháng chiến đấu trong các trận mạc, anh đã bị chất độc màu da cam ăn sâu vào cơ thể mà anh không hề hay biết. Cái ngày vợ chồng anh sinh các con thì mới hay biết mình đã bị nhiễm chất độc da cam nhưng không biết phải làm sao giờ. Cũng từ đó, 3 đứa con của vợ chồng anh đều dị tật. Đầu tiên phải kể đến cậu con trai Lê Văn Cường (SN 1980) đầu óc khá tỉnh táo nhưng 2 cánh vai sạ xuống, mỗi bên nổi lên hai cục xương tựa như người có… 4 vai.
Và anh quặt quẹo ốm đau triền miên tưởng chừng anh không thể lấy được vợ. Thế nhưng, Cường may mắn được một thiếu nữ nghèo thương yêu lấy làm chồng. Ngày họ cưới nhau hai bên nội ngoại, làng xóm ai cũng vui mừng khôn xiết. Tuy nhiên, quà cưới cũng như của hồi môn với vợ chồng trẻ Cường lúc đó chẳng có gì ngoài mấy yến gạo, cân muối. Sau ngày cưới, họ không có tiền mua đất nên phải dựng tạm ngôi nhà trong vườn bố mình để ở riêng bữa rau bữa cháo nuôi nhau cho qua ngày đoạn tháng.
Người con trai thứ, anh Việt nằm một chỗ đã hơn 20 năm nay, không làm được gì.
Người con trai thứ, anh Việt nằm một chỗ đã hơn 20 năm nay, không làm được gì.
Sau khi anh Cường ra đời được 2 năm, bà Tuyết tiếp tục sinh thêm đứa con thứ 2 và đặt tên là Việt (SN 1982). Ngày cất tiếng khóc chào đời Việt cũng như bao đứa trẻ cùng trang lứa và lớn nhanh như thổi. Từ năm lớp 1 đến gần cuối cấp 2, Việt luôn là đứa con ngoan hiền, chăm lo học giỏi. Thế nhưng đến năm 13 tuổi, Việt bỗng dưng trở chứng, tính tình khác thường… Đặc biệt, Việt cứ lắc lư như một người bị bệnh thần kinh và cuối cùng là toàn thân không sao cố định được.
Kể từ đó, con đường học hành của Việt chính thức dừng lại. Và quãng đời tăm tối gắn với Việt từ ngày đó. Hằng ngày, Việt chỉ nằm bẹp, lắc rung cả giường, muốn ngồi dậy phải có người khác khiêng. Những mong có đứa con lành lặn để sau này khi về già còn có đứa nuôi dưỡng, nâng đỡ nên năm 1984, chị Tuyết thêm một lần sinh hạ - lần thứ ba với đứa con gái chào đời chị đặt tên Lê Thị Hoa. Hoa ra đời rực rỡ như bông hoa đào chúm chím trước xuân ai cũng vui mừng. Niềm vui tràn ngập gia đình, anh chị nhìn con tràn trề hy vọng. Thế nhưng, tai họa lại ập đến, năm lớp 4, Hoa bỗng nhiên cứ đi như lao về phía trước rồi ngã ịch lúc nào không biết.
Người con trai thứ, anh Việt nằm một chỗ đã hơn 20 năm nay, không làm được gì.
Người con gái duy nhất của ông Hóa chỉ biết nằm "cười" sảng. Chị bị từ khi đang học cấp 1 cho đến nay như  cảnh ngộ của anh trai mình. 
Dần dần, Hoa cứ liêu xiêu như người đi trong mưa bão và cuối cùng là chân tay run bần bật không cầm được cái gì rồi dẫn đến mất trí nhớ, và hằng ngày Hoa chỉ biết la hét suốt ngày đêm. Hai đứa con mang bệnh nặng, có thứ gì đáng đồng tiền trong nhà anh chị bán hết để đưa 2 con đi bệnh viện hầu mong sẽ có một phép mầu nào đó sẽ chữa trị khỏi. Song, vợ chồng anh mang hai con đưa đi khắp các bệnh viện từ Bắc vào Nam, hay Miền Trung nhưng vô vọng, đành gạt nước mắt đưa về sớm khuya lặn lội làm lụng nuôi con.
Tưởng rằng nỗi thống khổ đã đến tột cùng, dè đâu năm 1990, ông Hoá, chỗ dựa vững chắc của cả gia đình đột nhiên phát bệnh: Chân run, tay khèo, cơ teo, miệng ngọng, mắt lồi, trí nhớ hoàn toàn bị xoá sạch. Hàng ngày, ông chống 2 tay xuống đất lết đi từng centimet, vừa lết ông vừa kêu lên thảm thiết “Đồng đội ơi…cứu với”.
Các con của ông Hóa chỉ biết ngồi cười trong vô thức.
Các con của ông Hóa chỉ biết ngồi cười trong vô thức.
Từ đó, bà Tuyết một mình, vắt kiệt sức chống chọi phục vụ ngần ấy con người vừa bệnh tật vừa điên dại. Bà chạy vậy khắp nơi, nhờ sự cưu mang của anh em nội ngoại bà con chòm xóm bữa rau bữa cháo cầm hơi. Đã vậy, các thành viên trong gia đình cứ ốm đau triền miên nên phải thuốc thang liên tục quanh năm.
Họa vô đơn chí
Trong lúc nỗi bất hạnh của gia đình cựu chiến binh này khó có gia đình nào ở xứ Nghệ có thể “sánh kịp” thì tạo hoá lại khéo “trêu ngươi”. Thế là tai hoạ thêm một lần nữa đổ ập xuống như muốn nghiền nát, chặn hết con đường sống của họ. Trong một lần đi nhặt ve chai, bà Tuyết bị một chiếc xe tải tông phải. Bà được nhập vào bệnh viện đa khoa tỉnh Nghệ An, nằm tại “Phòng hồi sức tích cực đặc biệt” sau đó chuyển qua khoa thần kinh cột sống rồi xuống Khoa răng hàm mặt.
Các con của ông Hóa chỉ biết ngồi cười trong vô thức.
Người cựu chiến binh năm xưa từng ra vào chiến trường, lăn dưới mưa đạn của quân thù không đầu hàng số phận, nhưng giờ ông đang đầu hàng số phận mình ngay giữa thời bình...
Tại bệnh viện, bà Tuyết bị cắt cụt cánh tay phải, gãy xương đòn vai, chấn thương sọ não, gãy xương quai hàm trên dưới, vỡ xương xoan mặt, dập đốt sống 4, đa chấn thương toàn thân. Hiện nay, bà vẫn hôn mê sâu, nằm bất động, toàn thân quấn đầy băng trắng dù đã chạy chữa hết 60 triệu. Bà Tuyết là lao động chính trong gia đình, là chỗ dựa cho cả 4 con người giờ bà đã như sụp đổ, không còn khả năng lao động được nữa, giờ bà đang nằm chờ chết mà thôi… Như thế, đoạn kết của một gia đình có thể xem như đã chấm dứt.
Trong khi đó, có mặt tại gia đình bà Tuyết vào những ngày cuối tháng 11 này cơn mưa cứ rắc rắc như rắc muối, giữa cái lạnh tê tê của xứ Nghệ và lặng người chứng kiến sự điêu tàn không bút nào tả xiết. Căn nhà của những người “khốn khổ” này khi những bức tường vôi lở loác như một thân hình người bị ghẻ lỡ, mái ngói tiêu điều xác xơ như có cơn gió giật cấp 12 vừa vụt qua, cũng vì thế nhưng trong căn nhà không có chỗ nào không dột khi trời mưa xuống. Nước mưa, cộng với bột mọt (những con mọt đục xà nhà - PV) từ rui hoành rơi xuống đầu 3 con người gầy gò, rách rưới, hôi hám, vô thức, run cầm cập.
Từ ngày bị tai nạn, bà Tuyết đang phải nằm điều trị, theo dõi tại BVĐK Nghệ An.
Từ ngày bị tai nạn, bà Tuyết đang phải nằm điều trị, theo dõi tại BVĐK Nghệ An.
Dường như cảm nhận được nỗi đau, ông Hoá không còn kêu la ngồi thẩn thờ, đôi mắt vô hồn. Cô con gái út không còn lê la ngoài chợ được nữa mà thay vào đó là hú hét mà ngồi lỳ một chỗ tay chân run bần bật lên, còn Việt thì vẫn cứ run lắc liên tục không ngừng. Từ đầu đến cuối nhà, không thấy bất cứ một vật dụng gì để có thể nhận ra đây là chỗ ở của “con người”.
Cậu con trai đầu dù ốm yếu vẫn phải vào bệnh viện trực mẹ. Toàn bộ gánh nặng gia đình nhờ vào cô con dâu đã ở riêng cũng nghèo khổ, nhàu nát, tả tơi chẳng khác gì mẹ chồng do gánh nặng nhà chồng và nhà mình với hai con thơ dại. Khi thấy chúng tôi đặt gói quà vào bên cạnh, ông Hoá bổng như cảm nhận được, hai giọt nước mắt vón thành cục trào ra, lăn xuống, đọng lại trong hốc mắt sâu hoằn.
Ông cứ ú ớ, khó nhọc vừa rên hừ hừ rồi nói những câu rất khó nhọc: “Đồng đội ơi…cứu…cứu với! Ai ơi…cứu…cứu…”.
Trong khi đó, căn nhà duy nhất của 4 con người trú ngụ không có một thứ gì đáng giá...
Trong khi đó, căn nhà duy nhất của 4 con người trú ngụ không có một thứ gì đáng giá...
Trong khi đó, căn nhà duy nhất của 4 con người trú ngụ không có một thứ gì đáng giá...

Mọi đóng góp hảo tâm xin gửi về:
1. Mã số 1254: Anh Lê Văn Cường, khối 9 thị trấn Cầu Giát, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An
ĐT: 01658.903.334 - anh Nam em bà Tuyết.
2. Quỹ Nhân ái - Báo Khuyến học & Dân trí - Báo điện tử Dân trí.
Ngõ 2 nhà số 48 Giảng Võ, Đống Đa, Hà Nội (Cạnh cây xăng Kim Mã)
Tel: 04. 3. 7366.491/ Fax: 04. 3. 7366.490
Email:quynhanai@dantri.com.vn
Bạn đọc ủng hộ qua các tài khoản sau:
* Tài khoản VNĐ tại VietComBank:Tên TK:Báo Khuyến học & Dân tríSố TK: 045 100 194 4487
Tại: Ngân Hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Thành Công - Hà Nội.

* Tài khoản USD tại VietComBank:Account Name:Bao Khuyen hoc & Dan tri
Account Number: 045 137 195 6482
Swift Code: BFTVVNVX
Bank Name: THE BANK FOR FOREIGN TRADE OF VIETNAM (VietComBank)
* Tài khoản VNĐ tại VietinBank:Tên TK:Báo Khuyến học & Dân tríSố TK: 10 201 0000 220 639
Tại: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàn Kiếm

* Tài khoản VNĐ tại Ngân hàng Quân đội (MB)
Tên TK:Báo Khuyến học & Dân tríSố TK: 0721100356359
Tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh Thái Thịnh - Hà Nội
* Tài khoảnUSD tại Ngân hàng Quân đội (MB)
Tên TK:Báo Khuyến học & Dân tríSố TK: 0721100357002
Swift Code: MSCBVNVX
Bank Name: MILITARY COMMERCIAL JOINT STOCK BANK - MCSB ( No.3, Lieu Giai str., Ba Dinh Dist., Hanoi, Vietnam)
3. Văn phòng đại diện của báo:
VP Hà Tĩnh: 46 Nguyễn Công Trứ, Phường Tân Giang, TP Hà Tĩnh. Tel: 039.3.857.122
VP Đà Nẵng: 25 Nguyễn Tri Phương, Quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng. Tel: 0511.3653.725
VP HCM: số 39L đường 11 (Miếu Nổi), phường 3, quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tel: 0866786885
VP Cần Thơ: 53/13 Lý Tự Trọng, Q Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Tel: 0710.3.733.269
Nguyễn Duy

Cuộc sống

  • Nhiều..Ít

    Sáng 18/6, hàng nghìn lái buôn từ các tỉnh đổ về trung tâm vải ở Lục Ngạn (Bắc Giang) khiến cho quốc lộ 31 liên tục ở trong tình trạng kẹt cứng. [image: ...
  • Giọt nước mắt

    * (ĐS&PL) Ngay sau khi báo Đời sống và Pháp luật đăng câu chuyện cảm động người phụ nữ bán ve chai mang bao gạo 10 kg và chai dầu ăn 1 lít đến quán cơm cha...

Kể chuyện

  • Bắc kim thang, cà lang bí rợ

    Bắc kim thang cà lang bí rợ" có thể được coi là câu hát cửa miệng của tất cả chúng ta thời thơ ấu, thế nhưng mấy ai hiểu được ý nghĩa sâu xa của nó, thậm c...
  • Giọt nước mắt

    * (ĐS&PL) Ngay sau khi báo Đời sống và Pháp luật đăng câu chuyện cảm động người phụ nữ bán ve chai mang bao gạo 10 kg và chai dầu ăn 1 lít đến quán cơm cha...