30 tháng 8 2009

Não trạng chính quyền và khuyết tật ngang dọc

0 nhận xét
Trong khi các chuyên gia cho rằng, tái cơ cấu trước hết phải ở chính bộ máy nhà nước, cơ chế và thể chế quản lý, thì não trạng của bộ máy hành chính nhà nước, không chỉ có hiện tượng hành dân mà còn đùn đẩy trách nhiệm lẫn nhau giữa các cơ quan công quyền - TS. Diệp Văn Sơn.
Khuyết tật dọc - ngang
Nhận thấy khuyết tật đùn đẩy chính quyền trên, sau nhiều năm thực hiện “một cửa”, gần đây, Thủ tướng Chính phủ quyết định triển khai “một cửa liên thông” (Quyết định 93/2007/QĐ-TTg) để hoàn thiện hơn, hiệu lực hơn nhằm đổi mới phương thức làm việc của cơ quan công quyền…

Đi tìm nguyên nhân của khuyết tật cơ quan hành chính đùn đẩy nhau, có thể thấy nó bắt nguồn nhiều khi từ những quy định chủ quan, không rõ ràng của các văn bản quản lý nhà nước. Ngay đến luật đất đai năm 2003 (đã sửa đổi bổ sung 3 lần trong 10 năm) các cơ quan địa chính, xây dựng, ngân hàng, đăng ký bất động sản có thể đùn đẩy nhau, làm khó nhau gây ách tắc hoạt động của doanh nghiệp và công việc mưu sinh của công dân!

Thủ tục hành chính giải quyết chậm làm cản trở hoạt động của doanh nghiệp.
Ảnh VNN


Cơ quan này giảm thủ tục A, cơ quan khác đòi phải có thủ tục A thì mới giải quyết tiếp, muốn đăng ký hộ khẩu đòi có chủ quyền nhà, muốn cấp chủ quyền nhà đòi có hộ khẩu. Cấp chủ quyền nhà, cơ quan nhà đất đo diện tích, đi đóng thuế thì cơ quan thuế đo lại đất, nghĩa là không tin nhau. Cơ quan này thì lo thu hút tàu vô cảng, giải phóng tàu nhanh, cơ quan khác thì đi đặt trạm tận thu tiền phí làm ách tắc hàng hoá. Đúng là lợi bất cập hại. Có thể nói mạnh ai nấy làm.

Khuyết tật của nền hành chính lâu nay đã được đề cập nhiều nhất là mối quan hệ trên dưới không thông suốt. Căn bệnh này thường được gọi một cách khôi hài đầy ẩn dụ là “trên bảo dưới không nghe”. Điều này trái với tính chất của nền hành chính là tính thứ bậc, tính mệnh lệnh đơn phương và tính chấp hành.

Tuy nhiên, một khuyết tật không kém phần nguy hại là mối quan hệ phối hợp theo chiều ngang cũng bất cập không kém. Các cơ quan cứ theo thói quen mà làm, không chịu nhìn lên, nhìn ngang, nhìn xuống để điều chỉnh hành vi.

Bằng chứng là người làm quy hoạch cứ làm, người cấp phép xây dựng cứ cấp… Cuối cùng, hậu quả là phải đập bỏ hàng trăm nhà, suy cho cùng cũng là của cải xã hội. Một sự lãng phí sức dân.

Đấy là ở cơ sở ở địa phương, còn ở tầm vĩ mô, các bộ ngành Trung ương tình hình cũng không sáng sủa gì.

Ví dụ tại phiên họp Quốc hội, khi các vị Bộ trưởng trả lời chất vấn trước Quốc hội, mọi người đều thấy rõ tình hình dự báo sản lượng lúa gạo có vấn đề, Bộ NN-PTNT lo về giống, sản lượng năng suất lúa, mùa vụ; Bộ TN-MT thống kê diện tích đất đưa vào sàn xuất từng vụ; trong khi đó Bộ Công thương lo thị trường trong nước xuất khẩu… Ba bộ phối hợp không tốt, do đó số liệu “vênh nhau” đưa đến dự báo sai.

Cũng như vậy, ba Bộ chịu trách nhiệm an toàn vệ sinh thực phẩm: Bộ NN-PTNT chịu trách nhiệm về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, bảo quản thực phẩm tươi sống bán trên thị trường thuộc trách nhiêm của Bộ Công thương (Cục quản lý thị trường). Người dân ăn vào có chuyện ngộ độc xảy ra lúc ấy mới đến Bộ Y tế chịu trách nhiệm… ?!

Chuyện gì cũng đưa lên Thủ tướng xử lý, thì mới xong. Như chuyện xử lý Vedan, lúc đầu có sự đùn đẩy trách nhiệm giữa Bộ TN-MT và UBND tỉnh Đồng Nai, cuối cùng Thủ tướng phải ra tay mặc dù Bộ và tỉnh đều được giao trách nhiệm và có đủ thẩm quyền xử lý.

Cộng đồng trách nhiệm

Thủ tướng nhiều lần nhắc tới cộng đồng trách nhiệm. Ở đây Thủ Tướng muốn nói đến các Bộ ngành, tỉnh thành (nhạc công) phối hợp chưa tốt, nên Thủ tướng (nhạc trưởng) có phần trách nhiệm.


Vấn đề ở đây là tính hợp đồng tác chiến không cao, xuất phát từ tư tưởng cục bộ, tâm lý tiểu nông, chỉ chăm chút mảnh ruộng nhà mình, sân nhà mình, đèn nhà ai nhà nấy rạng. Điều này rất nguy hại, sự tác động theo nhiều chiều ngược nhau tạo thành ngẫu lực triệt tiêu cố gắng của nhau.

Lúc này rất cần vai trò nhạc trưởng đầy tính quyết đoán. Nhà quản lý phải đủ trình độ bao quát toàn bộ các vấn đề như nhạc trưởng bao quát cả dàn nhạc mới tránh được hiện tượng “trống đánh xuôi kèn thổi ngược”. Nếu không, dù mỗi nhạc công có thể đàn rất hay thì từng tiếng đàn ấy cũng bị lấp đi trong những tiếng đàn khác. Khi đó mọi nỗ lực của từng cá nhân trong tập thể sẽ là vô ích.


Sự nghiệp cải cách hành chính, xây dựng một bộ phận chính quyền hoạt động hiệu quả, hiệu lực đòi hỏi phải có sự nỗ lực đồng bộ thông suốt theo chiều dọc và chiều ngang.

Sự phân rõ trách nhiệm cho từng cơ quan là cần thiết, tiếp đến xác định trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan cho nhuần nhuyễn. Mỗi địa chỉ (mỗi cấp chính quyền) cung cấp một dịch vụ nào đó cho tổ chức và công dân phải được tổ chức theo cơ chế “một cửa”, một cửa phải liên thông 4 cấp chính quyền (xã phường - quận huyện - tỉnh thành và Trung ương).

Người dân và tổ chức khi đến chính quyền chỉ cần đến một nơi, chuyện quan hệ trên dưới, ngang dọc giữa các cấp và các cơ quan chính quyền với nhau là chuyện của bộ máy hành chính. Đừng vì bộ máy hoạt động không thông suốt, không liên thông mà để dân bị hành!

Diệp Văn Sơn



Chia sẻ:
KeChuyen Blog Bài đăng bới KeChuyen ngày 30.8.09 với từ khóa , Bạn có thể theo dõi KeChuyen Blog qua RSS 2.0 nhận bài viết mới nhất qua email bằng cách nhập email của bạn tại đây, hoặc kết bạn với KeChuyen Blog. Sao bạn không để lại cảm nhận sau khi đọc bài viết nhỉ.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

* Mong các bạn sử dụng Tiếng Việt khi nhận xét.