30 tháng 8 2009

Nhập nhèm giải thưởng, nhá nhem… tiền thưởng

0 nhận xét
Giá trị giải thưởng dành cho “gái nóng, trai lạnh” (hot girl, cool boy) đoạt giải trong các cuộc thi lên tới 100, 120 triệu đồng khiến không ít người lo xa: các em học sinh ở tuổi áo trắng sân trường, làm sao mà quản lý, chi tiêu tốt nguồn “vốn” đó? Song, tổng số tiền đó “nghe vậy mà không phải vậy”!


Tên cuộc thi và giải thưởng có tính chất “tượng trưng”

Tâm lý chuộng danh hiệu và sự phô trương đã lan truyền mạnh mẽ đến học đường, nên chẳng trách các cuộc thi nhất nhất phải gắn thêm chữ “Miss” vào đó. Nếu là cuộc thi “Ngôi sao tuổi teen”, theo đúng tên gọi chính thức nhất, thì nghe đã rất kêu, như kiểu “Ngôi sao tiếng hát truyền hình” đang khởi động hay “Ngôi sao tuổi teen” đã có. Nhưng với một cuộc thi thì như thế vẫn chưa đủ sức lôi kéo, chưa đạt hiệu ứng cao nhất về truyền thông…

Nhà tổ chức phải mạnh dạn “lách luật” bằng cách thêm vào trước cái tên “Ngôi sao tuổi teen” chữ “Miss Teen” rất to (ngay website cũng chỉ là missteen.vn) để nghiễm nhiên nó có dáng dấp của cuộc thi hoa hậu trong giới trẻ.

Nếu không liên quan đến vấn đề giấy phép và quy định mỗi năm chỉ có một cuộc thi hoa hậu thì chắc rằng nhà tổ chức đã chẳng phải nhọc công để lẫn lộn giữa danh xưng “miss” (hoa hậu) với “ngôi sao” trong tên gọi “Miss Teen – Ngôi sao tuổi Teen" năm 2008 hay 2009.


Cuộc thi Miss Teen - Ngôi sao tuổi teen

Ra đời sau “Miss Teen” và muốn “cạnh tranh thương hiệu” với “Miss Teen” là cuộc thi “Sứ giả học đường”. Ngay từ khi phát động nó đã có tên “Mr & Miss Teen” và qua hình thức thi có thể thấy nó có dáng dấp như các cuộc thi hoa hậu. Thế nhưng, dù muốn “làm mới” hay “làm sang” hơn cuộc thi tương tự thì nó cũng vấp phải… Quy chế tổ chức thi hoa hậu, người đẹp của Bộ Văn hoá - Thể thao – Du lịch! Mà ngay cách dùng từ “Mr & Miss” với lứa tuổi học trò đã không ổn ở nghĩa tiếng Anh và dễ biến các em thành “trái chín ép” nên về sau này nó đã trở về nguyên trạng là "Sứ giả học đường".

Cũng như tên gọi các cuộc thi thì giá trị giải thưởng cũng khá nhá nhem. Cả hai cuộc thi “Ngôi sao tuổi teen” và “Sứ giả học đường” đều trưng lên những con số rất hấp dẫn: 100 và 120 triệu cho danh hiệu “Miss”. Số tiền đó rõ ràng là không hề nhỏ so với cả những cuộc thi của các “quý bà” hay “quý cô”. Thế nhưng chớ có nhìn vào con số đó như đó là 100 triệu hay 120 triệu tiền mặt vì có thể chúng đã được quy ra cùng với đủ thứ quà tặng, “hiện vật” và một số lợi ích mà nhà tổ chức sẽ đem tới như học bổng hay lên bìa báo.

Nhìn vào quy chế, thể lên thì sẽ thấy nhà tổ chức rất khéo dùng từ. Giải thưởng cho các “Miss” sẽ là "tổng giải thưởng" hay "giá trị giải thưởng" 100 triệu, 120 triệu… chứ không phải là trưng ra ngay từ đầu một cách rõ ràng tiền mặt bao nhiêu, quà của nhà tài trợ thế nào, các quyền lợi gì kèm theo… như cách mà nhiều cuộc thi uy tín ở trong nước quốc tế cần làm. Hiện tượng nhập nhèm về trị giá thực của giải thưởng này đang rất phổ biến ở nhiều cuộc thi hiện nay, nhất là khi nhà tổ chức chỉ thu hút được số tiền tài trợ không đáng kể.

Như vậy, tiền mặt thực nhận thông thường sẽ chỉ vào khoảng 1/2 hoặc 1/3 tổng giá trị, còn lại là từ các loại sản phẩm hữu hình và vô hình khác. Nghe thì đó là giải thưởng rất lớn và rất gây ấn tượng nhưng rồi có xài được, có cần đến hay không lại là chuyện khác.

Thông thường thí sinh nào đăng quang, có danh hiệu đã là phần thưởng quý giá, là may mắn lắm rồi, thôi thì giải thưởng thực nhận thế nào cũng nên… lờ đi. Nếu có thắc mắc rộng rãi thì có khi còn làm hạ giá danh hiệu và vương miện mình đang có. Có còn hơn không, ít nhất thì vài chục triệu đồng tiền mặt giải thưởng cũng không phải là con số nhỏ!

Chẳng thế mà ở cuộc thi Miss Teen năm 2008, sau khi trao giải, đã có những xì xầm về chuyện giải thưởng. Những thông tin này chưa kịp xới lên trên mặt báo thì đã mau chóng bị lãng quên vì có thắc mắc cũng đâu hơn gì, ban tổ chức cũng đâu có sai, chỉ không… rõ ràng!

Còn nhớ một cuộc thi tương tự hướng đến lứa tuổi sinh viên, dành cho cả nam và nữ có tên gọi được quảng bá rộng rãi là Miss ITgo và Man ITgo. Đêm trao giải (chứ không phải đêm thi chung kết) diễn ra rón rén theo đúng luật định, và một “cơn mưa” giải thưởng diễn ra.

La liệt bảng giải thưởng được gửi đến mấy chục thí sinh với con số 10 triệu đồng, nhưng hết thảy 10 triệu đồng đó thực chất đều là quy ra… học bổng công nghệ thông tin. Không rõ thí sinh đăng quang Miss ITgo, theo học ngành xã hội, thì có xài đến 10 triệu đồng "tiền thưởng" kia và phải học đến bao giờ mới hết tiền, để trở thành kỹ thuật viên công nghệ thông tin bất đắc dĩ!

Các cuộc thi thiếu rõ ràng vẫn nở rộ

Vũ Hoàng Điệp đăng quang tại cuộc thi Nữ hoàng sắc đẹp quốc tế

Càng có nhiều danh hiệu người đẹp, hoa hậu, ngôi sao, siêu sao, sứ giả, thần tượng… được cổ suý thì các cuộc thi gắn với những tên gọi đó ngày càng nở rộ. Cho dù còn nhiều nhập nhèm, nhá nhem về tên gọi, giải thưởng, giá trị và những cam kết thì đây vẫn là những ánh hào quang, đầy sức cuốn hút đối với những ai muốn một bước từ “zero” trở thành “hero”, đặc biệt trong ngành giải trí.

Một cuộc thi có cái tên rất kêu vừa được công bố là Tuyển chọn nghệ sĩ đa năng Việt Nam (Vietnam super star contest 2009) có hình thức tương tự cuộc thi Britain’s Got Talent ở nước Anh cũng tương đối không rõ ràng về danh xưng và giải thưởng.

Là cuộc thi chọn “siêu sao” trong các lĩnh vực như ca hát, nhảy múa, chơi nhạc… thế nhưng lại chỉ tuyển thí sinh nữ (tuổi từ 16 đến 26). Đây là cuộc thi tìm kiếm tài năng chứ có phải cuộc thi nhan sắc?

Giải thưởng và tham vọng của cuộc thi lần đầu tiên có trên màn ảnh Việt Nan này mới thực sự gây tò mò và thực sự dễ khiến lứa tuổi teen thoả sức mơ tưởng. Đó là người đoạt giải nhất của cuộc thi, đồng nghĩa với đoạt danh hiệu “siêu sao Việt Nam”, ngoài số tiền thưởng là 10.000 USD còn được đưa sang Hàn Quốc trong một năm để học ngoại ngữ và được huấn luyện thành siêu sao tiêu chuẩn châu Á.

Tìm đâu ra lắm “ngôi sao” chứ đừng nói là “siêu sao” như thế, nhất là trong thời buổi các cuộc thi tuyển lựa tương tự nối đuôi nhau mọc lên không chờ "sao" kịp mọc. Chỉ biết rằng năng lực của đơn vị tổ chức (công ty Rainbow media) và những cam kết cần thiết làm bệ đỡ cho “siêu sao” phát sáng thì còn rất... mù mờ.

Rõ ràng là trước khi có thể biến người khác thành “siêu sao”, rất cần nhà tổ chức thể hiện được trình độ, năng lực, sức thuyết phục ở đẳng cấp “siêu sao” của mình để người dự thi cũng như người theo dõi tin tưởng hơn vào mục đích tốt đẹp mà cuộc thi hướng tới.

Rất nhiều cuộc thi hiện nay cũng đồng thời là những dự án kinh doanh. Gắn với yếu tố kinh doanh thì rõ ràng nhà tổ chức phải tìm mọi cách để đạt được mục tiêu về lợi nhuận. Yếu tố thương mại sẽ được đặt trên các yếu tố khác, đó là chuyện bình thường. Thí sinh nhận tiền thưởng cũng như nhận cát xê, chỉ khác đây là cuộc thi, nghe sang hơn là các show diễn đơn thuần. Thi thì có danh hiệu và sẽ có nhiều người sẽ rớt mà chẳng nhận được đồng “cát xê” nào, dù đã phải bỏ số tiền của, công sức không nhỏ để được thử sức.

Có cầu ắt có cung. Nhiều cuộc thi chỉ tổ chức một lần rồi mất hút. Có những cuộc thi chỉ là những dự án chưa được tính kỹ. Vì những lý do này mà các giải thưởng, danh hiệu có sự phân hạng, và chính những người đi thi và đặc biệt là công chúng cần bình tĩnh phân biệt các thứ bậc và sự uy tín của các giải thưởng, danh hiệu đến đâu, để tôn vinh hay lãng quên.

Mới đây, người mẫu Vũ Hoàng Điệp có đăng quang trong cuộc thi có tên gọi Nữ hoàng sắc đẹp quốc tế (Miss International Beauty) tại Trung Quốc, do một Công ty tư nhân của Trung Quốc đứng ra đảm trách. Những nghi hoặc về tầm vóc cuộc thi "quốc tế" này trên báo chí át cả tin vui Hoàng Điệp đăng quang, nhất là khi thông tin về nó thiếu rõ ràng và chuyện "Nữ hoàng" đã về nước rồi mà vẫn chưa thấy tiền thưởng 14.000 USD đâu (10.000 USD cho danh hiệu Nữ hoàng sắc đẹp và 4.000 USD cho 2 danh hiệu phụ).

Vì đã có quá nhiều cuộc thi, quá nhiều danh hiệu sắc đẹp ở đủ mọi cấp độ mọc lên hiện nay nên công chúng không còn hồ hởi như xưa mà bình tĩnh hơn khi tiếp nhận những thông tin dội về, chủ yếu là từ người đi thi và công ty đỡ đầu. Kể cả Vũ Hoàng Điệp đã đăng quang với thứ hạng cao nhất ở cuộc thi sắp đẹp “quốc tế” (mà người đi thi liên tục phải tự khẳng định tính “quốc tế” của nó thay vì để công luận tự đánh giá) thì nhiều người vẫn cho rằng, dù không đoạt được giải thưởng nào hay không lọt vào top 15, người mẫu Võ Hoàng Yến tham gia thi Hoa hậu Hoàn vũ thế giới vẫn ở đẳng cấp cao hơn Vũ Hoàng Điệp.

Nếu những người đoạt các danh hiệu và chính các đơn vị tổ chức cứ cố tình làm quá lên giải thưởng và tiền thưởng của mình thì không khéo chỉ gây hiệu ứng ngược ngoài tầm kiểm soát, hoặc có khi làm trò cười cho thiên hạ.

Khi giới trẻ tự tin bộc lộ “ước mơ vươn tới một ngôi sao” thì các cuộc thi đánh trúng vào tâm lý ấy. Mơ ước và những mục tiêu lớn lao không có gì là xấu, chỉ mong khi đã muốn thông qua các cuộc thi để đạt được những ước mơ đẹp đó thì cũng nên nhớ tìm hiểu kỹ thông tin, xem kỹ hợp đồng, quy chế và những ràng buộc kèm theo để biết rõ mình đang bước đi trên chiếc thuyền nào.

Bùi Dũng
Chia sẻ:
KeChuyen Blog Bài đăng bới KeChuyen ngày 30.8.09 với từ khóa ,,,, Bạn có thể theo dõi KeChuyen Blog qua RSS 2.0 nhận bài viết mới nhất qua email bằng cách nhập email của bạn tại đây, hoặc kết bạn với KeChuyen Blog. Sao bạn không để lại cảm nhận sau khi đọc bài viết nhỉ.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

* Mong các bạn sử dụng Tiếng Việt khi nhận xét.