03 tháng 9 2009

Bệnh nhân không “cõng” nổi đơn thuốc

0 nhận xét
Bộ Y tế vừa lên tiếng báo động về tình trạng đơn thuốc được kê với quá nhiều loại thuốc. Thật ra “căn bệnh” này đã tồn tại từ nhiều năm qua và ngày càng trầm trọng đến mức không thể không báo động.
 
Trường hợp bệnh nhân này không thấy chẩn đoán viêm nhiễm mà lại cho kháng sinh Lifecef (Cefixim) uống 20 ngày là không phù hợp quy chế kê đơn (ảnh chụp đơn thuốc do dược sĩ L.H.M. cung cấp) - Ảnh: T.T.D.
Trước đây, một đơn thuốc được kê 5-6 loại thuốc được coi là nhiều, nhưng hiện nay mỗi đơn thuốc thường ít nhất 7-8 loại (cả thuốc bệnh và thuốc bổ), còn trung bình 8-10 loại, trên 10 loại cũng không phải hiếm. Không riêng đơn thuốc tại phòng khám, các đơn thuốc tái khám hoặc cho sau khi bệnh nhân ra viện về nhà dùng tiếp cũng dài miên man.
Đứng đầu các loại thuốc bị lạm dụng có lẽ là thuốc kháng sinh (đây là vấn đề nguy hiểm nhất hiện nay do hiện tượng đề kháng kháng sinh đang lan rộng). Mỗi đơn thuốc thường có ít nhất một loại kháng sinh nếu bệnh chỉ có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm trùng, còn nếu thật sự bị nhiễm trùng thì từ 2-3 loại là chuyện bình thường, chủ yếu là kháng sinh phổ rộng, thế hệ mới và dĩ nhiên rất đắt tiền. Ngay cả đơn thuốc cho trẻ em có sốt siêu vi nhiều khi cũng hai loại kháng sinh thế hệ mới. Các chỉ định điều trị nhiễm trùng ở bệnh nhân nội trú với bốn loại kháng sinh thế hệ mới kết hợp và dùng dài ngày không phải hiếm.
Kế đến là các loại thuốc bổ, đây là loại thuốc tạm coi là vô hại với sức khỏe nhưng rất “có hại” cho túi tiền của bệnh nhân. Các loại thuốc bổ từ polyvitamin, các loại acide amine đến thuốc bổ gan, bổ khớp, bổ não, bổ thần kinh... được kê vô tội vạ, bất kể bệnh nhân mập ốm, giàu nghèo, già trẻ, trong khi rất ít lời khuyên về chế độ ăn cân đối được đưa ra vì bác sĩ không có thời gian tư vấn nên kê toa luôn cho tiện.
Hầu như tất cả các loại thuốc giá thành cao đều có dính đến yếu tố “hoa hồng”. “Hoa hồng” có thể được chi trực tiếp theo số lượng được kê, có thể được tính theo kiểu thuê bao trọn gói và thể hiện dưới rất nhiều hình thức, từ thuốc mẫu, tiền mặt cho cá nhân, cho tập thể, đến tài trợ tiệc tùng, hội nghị, tài trợ du lịch... và vô vàn cách thức khác.
Các loại thuốc giảm đau, điều trị triệu chứng... cũng bị lạm dụng rất nhiều, có khi 2-3 loại giảm đau hạ sốt chống viêm được cho dùng kết hợp mặc dù chỉ với một loại có khi cũng đủ lành bệnh.
Bên cạnh đó thời gian uống thuốc cũng dài đáng kể, không tính đến các bệnh lý mãn tính, chỉ riêng các bệnh lý đơn giản thời gian uống cũng 7-10 ngày hoặc hơn nữa. Bệnh nhân tái khám thường cũng được cho dùng thời gian dài tương tự lần đầu, bất kể triệu chứng đã giảm hay chưa.
Lý do của sự bất thường trong việc kê đơn thuốc này nằm ở đâu?
Nguyên nhân đầu tiên là do chuyên môn của bác sĩ: bác sĩ khám nhanh, khám không kỹ, cho thuốc bao vây, cho nhiều loại điều trị triệu chứng để bệnh nhân yên tâm, hoặc khi làm thủ thuật không đảm bảo nguyên tắc vô trùng nên cho thêm kháng sinh cho chắc ăn...
Nguyên nhân thứ hai, nhưng quan trọng hơn đó là sự chi phối của các hãng dược và trình dược viên. Kiểu “cầm tay kê toa” này đã được nói đến rất nhiều trên báo đài, nhưng nói chung chưa có chiều hướng giảm nếu không muốn nói ngày càng tăng.
Chính việc kê toa bất hợp lý này đã đưa đến hậu quả là sự lãng phí rất lớn trong điều trị, lãng phí ngân sách của bảo hiểm, lãng phí tiền bạc của người dân, đưa đến nhiều vấn đề xa hơn như đề kháng thuốc, lờn thuốc, phụ thuộc thuốc và tai biến do dùng thuốc không đúng, quá liều...
Thiết nghĩ đã đến lúc Bộ Y tế cần mạnh tay trong việc chấn chỉnh tình trạng kê đơn bất hợp lý với các biện pháp chế tài cứng rắn đối với các hãng dược, cũng như đối với bác sĩ kê đơn không đúng chuyên môn.
BS THÙY TRANG
(Huế)
Chia sẻ:
KeChuyen Blog Bài đăng bới KeChuyen ngày 3.9.09 với từ khóa ,, Bạn có thể theo dõi KeChuyen Blog qua RSS 2.0 nhận bài viết mới nhất qua email bằng cách nhập email của bạn tại đây, hoặc kết bạn với KeChuyen Blog. Sao bạn không để lại cảm nhận sau khi đọc bài viết nhỉ.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

* Mong các bạn sử dụng Tiếng Việt khi nhận xét.