12 tháng 4 2010

Mạc Đĩnh Chi - Giai Thoại (Phần cuối)

4 nhận xét
Thắm thoát đã đến ngày đoàn sứ Đại Việt sắp lên đường về nước. Nhân dịp ấy, Nguyên Thành Tổ lại Cho vời Mạc Đĩnh Chi vào cung mình dự tiệc, cùng dự tiệc hôm ấy còn có sứ thần của nhiều nước. Vốn hâm mộ tài năng xuất chúng của Mạc Đĩnh Chi, nhân một sứ thần dâng cho mình quạt quý, vua Nguyên bảo Mạc Đĩnh Chi và sứ thần Cao Ly làn thơ đề quạt.

Làm thơ vịnh theo kiểu này là ngón sở trường của Mạc Đĩnh Chi nên Mạc Đĩnh Chi rất yên lòng, vấn đề là phải lấy từ tích nào để có ý hay lời đẹp hàm nghĩa uẩn súc. Mạc Đĩnh Chi còn đang loay hoay tìm ý chọn lời, thì sứ Cao Ly cầm bút viết thoăn thoắt.

Mạc Đĩnh Chi chẳng nóng lòng, suy nghĩ cho chín chắn hơn và cầm bút viết luôn một mạch:

- Lưu kim thước thạch, thiên địa vi lô
Nhĩ tư thời hề, Y, Chu cự nhu (nho)
Bắc Phong kỳ lương, tuyết vũ tái đồ
Nhĩ tư thời hề, Di, Tề ngã phu
Y! Dụng chi tắc hành, xả chi tắc tàng
Duy ngã dự nhĩ hữu thi phù

Bài thơ của Mạc Đĩnh Chi xong trước sứ Cao Ly. Nguyên Thành Tổ xem rồi nức nở khen mãi. Vua Nguyên thực sự khâm phục tài năng viên sứ nước Đại Việt, hơn thế nữa, lại càng quý mến con người có hình thù xấu xí ấy. Được nghe lại bao lời đối đáp của Mạc Đĩnh Chi, tuy biết viên sứ này đôi lúc trả miếng lại người Nguyên rất thâm thúy, nhất là lúc nào cũng giữ phong độ ung dung đối đáp cứng cáp trái với ý muốn của mình, nhưng đó là cung cách của con người biết giữ gìn quốc thể, không dễ bắt bẻ được. Chính là Nguyên Thành Tổ tiết rằng mình thiếu một bề tôi có tài năng, có khí phách và linh lợi như thế. Nghĩ vậy, nên sau khi nức nở khen ngợi Mạc Đĩnh Chi, Nguyên Thành Tổ không do dự phê vào bài thơ bốn chữ "Lưỡng quốc trạng nguyên" và tự tay trao văn bằng cho Mạc Đĩnh Chi. Vua trìu mến nói:

Tài năng của nhà ngươi, bản triều ta không dễ có người sánh được. Cũng chỉ ở nước Đại Việt mới có được những viên sứ như nhà ngươi.

Sau chuyến đi sứ, Mạc Đĩnh Chi đã thực sự chiếm được lòng tin của vua Anh Tông. Vua đã vì cái công đi sứ khó nhọc làm vẻ vang cho nước mà cất nhắc Mạc Đĩnh Chi lên địa vị xứng đáng: Quan Ngự Sử. Tên tuổi của vị lưỡng quốc trạng nguyên cũng từ đó được cả nước yêu mến, hâm mộ.

Nhưng lúc ấy, bọn quý tộc và quan lại nhà Trần xoay ra chơi bời hưởng lạc. Ở các thái ấp của bọn quan lại nhà Trần thường ngày đêm ca xướng yến tiệc. Vua Anh Tông về cuối đời, cũng nảy sinh tấm lòng mộ đạo. Vua đã xuất không biết bao nhiêu công quỹ để xây dựng chùa chiền, đúc chuông, đúc đỉnh. Chẳng tháng nào, ông vua mộ đạo ấy lại không đi thăm chùa này chùa khác; có lúc vua còn tụ họp các nhà sư ở chùa Yến Tử để đọc sách Phật, phó mặc triều chính cho bọn đại thần.

Đứng trước cảnh ấy, Mạc Đĩnh Chi đã bao lần can gián vua nhưng không được. Gặp năm lũ lụt, dân đói kém phiêu dạt đầy đường. Mạc Đĩnh Chi đập đầu tâu vua:

- Nước thịnh là ở chỗ vua cùng quần thần biết chăm lo đến sức dân, thương dân như con. Nay gặp cảnh mưa lụt mất mùa, nếu vương thượng không sửa việc nhân đức, phó mặc triều chính cho các đại thần không biết thương dân, thì tránh sao khỏi tiếng oán than của dân chúng. Vua Anh Tông lộ rõ sự khó chịu:

- Trẫm và bọn đại thần đã làm gì đâu để dân chúng kêu than?

Thấy rõ lúc này nếu tiếp tục can gián vua thì sẽ không được lòng vua. Nhưng nếu không tâu hết sự thực, thì cứ đà này dân chúng sẽ ra sao? Nước sẽ đi đến đâu? Mạc Đĩnh Chi đã chẳng tận mắt nhìn cảnh dân chạy lụt nheo nhóc, khổ sở đầy đường đó sao! Chính cảnh tượng thê thảm ấy đã giúp Mạc Đĩnh Chi thêm dũng khí, đáp:

- Muôn tâu vương thượng! Nước là của vua, dân chúng không phân biệt sang hèn, đều là thần dân của vua. Nước thịnh dân giàu hay nước suy dân khổ cũng từ vua mà nên.

Vua mếch lòng nhưng Mạc Đĩnh Chi nói có lý nên không bắt bẻ được. Và, cũng là cách để trừng phạt Mạc Đĩnh Chi, vua Anh Tông giao cho Đĩnh Chi chức quan trông coi việc hộ đê.

Mạc Đĩnh Chi nhận trọng trách một cách vui vẻ. Chỉ mấy ngày sau, Đĩnh Chi đã rời kinh đô, thân đến miền lũ lụt nặng nhất ở Chương Mỹ. Mạc Đĩnh Chi đã huy động dân chúng khẩn cấp hàn đê, úy lạo, cứu giúp dân bị nạn và lo khôi phục lại mùa màng. Thấy Mạc Đĩnh Chi ngày ngày đều có mặt trên đê, bọn quan lại ở lộ, phủ cũng không dám chểnh mảng. Dân chúng càng phấn chấn hơn vì thấy triều đình để mắt tới; hơn thế nữa, còn cứu giúp những gia đình thiệt hại, một việc xưa nay chưa từng có, nên ai nấy đều dốc sức cho việc hàn đê. Dân cảm cái công ấy, coi Mạc Đĩnh Chi như là ân nhân đã cải tử hoàn sinh cho họ. Rồi nơi nào có đê vỡ, nơi ấy có Mạc Đĩnh Chi. Nơi nào có bọn quan lại lơ là việc phụ đê, hộ đê, Mạc Đĩnh Chi đều xử phạt để nêu gương. Phe cánh quan tư đồ Trần Trung Hoài vốn không thích Mạc Đĩnh Chi, nhân đó đã xúc xiểm, tâu vua:

- Mạc Đĩnh Chi lâu nay cậy có công sinh ra kiêu ngạo, tự ý xử mọi việc, gia ân báo oán tùy ý, không còn coi ai ra gì. Xin vương thượng cho triệu hắn về.

Vua Anh Tông tin lời bọn Trần Trung Hoài, đã xuống chỉ, triệu Mạc Đĩnh Chi hồi triều.

Mạc Đĩnh Chi vẫn giữ chức Ngự Sử nhưng trong lòng không vui. Bọn Trần Trung Hoài được vua trao cho quyền bính, mặc sức lộng hành, tha hồ vơ vét làm giàu. Bọn chúng chẳng những không can vua bỏ nhiều tiền của công sức của dân xây am Ngọc Vân thì chớ lại còn một mực tâng bốc, coi việc vua xây am là việc nghĩa, nên làm trong hoàn cảnh ấy, dù biết việc mình làm sẽ gây lên thù oán, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, nhưng Mạc Đĩnh Chi đã dâng sớ can vua và tố cáo bọn Hoài lũng đoạn triều chính. Nhưng ông vua say đạo đã nỏ qua lời can gián ấy và tỏ ra không còn mặn mà với Mạc Đĩnh Chi nữa. Được dịp bọn Trần Trung Hoài tìm mọi cách hãm hại Mạc Đĩnh Chi. Hoài tâu với vua:

- Mạc Đĩnh Chi xuất thân hèn hạ. Nay được vương thượng tin dùng không lấy đó làm ơn lại còn hay dòm dỏ vào việc triều chính, gây bè phái mưu hại lẫn nhau. Từ khi làm quan hộ đê, cậy có chút công, thì mặc sức vơ vét của cải dân để xây một dinh cơ cực kỳ sang trọng ở Lũng Động. Ngày nay ở nhà hắn, rầm rập người vào ra không rõi bàn luận những chuyện gì. Nếu vương thượng không chặn trước thì sao gọi là một ông vua anh minh được!

Chưa đến nỗi mê muội trong mọi việc, vua Anh Tông nửa tin nửa ngờ, bảo Trần Trung Hoài:

- Trẫm chưa thấy ai kêu ca hắn ngoài lũ ngươi. Nhưng việc này ta sẽ cho tra xét.

Nhưng công việc chưa tiến hành thì vau Anh Tông đã mất.

Con thứ của Anh Tông tên là Mạnh lên nối ngôi cha hiệu là Minh Tông, Minh Tông tuy còn trẻ nhưng là người có tài. Khác với vua cha, Minh Tông chăm lo đến chính sự biết cất dùng văn cho nên kén được nhiều nhân tài giúp.

Lợi dụng Minh Tông mới lên ngôi, bọn Trần Trung Hoài lại xúc xiểm ton hót tìm cách hãm hại Mạc Đĩnh Chi. Chúng muốn nhổ ngay cái gai thường ngăn cản chúng để dễ bề thao túng triều đình.

Nhưng nghe chúng tâu, vua Minh Tông không tỏ thái độ của mình. Tuy thế vốn tính thận trọng. Minh Tông đã cho vời một viên quan tâm phúc vào cung nói:

- Đức vua là không được thưởng bậy vì tư ân, phạt bừa vì tư nộ. Trẫm nghe quan tư đồ tâu rằng quan Ngự Sử Mạc Đĩnh Chi vơ vét của dân để xây dinh cơ ở Lũng Động. Trẫm không tin việc đó, nhưng lại không muốn làm mất hòa khí giữa các quần thần. Khanh đi xem xét sự việc rồi cho trẫm hay.

Nửa tháng sau viên quan đó về tâu rằng:

- Thần về Lũng Động, nhân để thăm dò cả dân tình nơi ấy. Ở đấy không có dinh cơ nào của Mạc Đĩnh Chi mà chỉ có một ngôi nhà mồ mà quan Ngự Sử xây cho mẹ. Của cải có gì đáng là tổn phí? Dân ở đó ai cũng khen ngợi quan Ngự Sử hiếu thảo và biết thương yêu đồng loại. Ngay ở kinh đô. Mạc Đĩnh Chi cũng sống thanh đạm như một viên tiểu quan vậy. Không làm gì có người ra vào nườm nượp ở nhà quan Ngự Sử như lời tâu của quan tư đồ, thần sợ trong lời tâu ấy có điều gì ám muội chăng?

- Trẫm cũng ngờ rằng bọn Hoài vu cáo làm vậy, chứ tính khí của Mạc Đĩnh Chi trẫm vẫn có bụng yêu quý từ lâu, ngừng một lát, vua tiếp Khanh hãy vì trẫm làm thêm việc nữa, âu cũng là cách thử xem ai ngay ai tà, để trẫm có thể phán xử công bằng. Nhưng việc này khanh phải hết sức khéo léo mới được.

Nói rồi vua cho viên quan được lại gần để dặn dò công việc.

Sáng ấy Mạc Đĩnh Chi vào chầu vua theo thường lệ, nhưng nét mặt lộ rõ vẻ bàng hoàng. Thấy vậy, vua Minh Tông hỏi:

- Quan Ngự Sử trong người không khỏe hay sao mà có dáng không thanh thản làm vậy?

- Muôn tâu vương thượng Mạc Đĩnh Chi vội đáp Thật là lạ, đêm qua ai đã bỏ vào nhà thần mười quan tiền và có một đồ quý. Thần ngờ rằng ấy là do một người nào đấy định đút lót mà thần chưa nghĩ ra. Vậy thần đem tới đây để tâu vương thượng rõ.

- Khanh khó nhọc giúp người ta thì người ta mới cho như thế. Vậy khanh cứ coi những vật đó là của mình cũng được chứ sao.

- Phàm của cải không do tay mình làm ra thì không được tơ hào đến, Mạc Đĩnh Chi khẳng khái, đáp.

Vua giữ lại tiền và các đồ vật ấy rồi cho Mạc Đĩnh Chi lui. Vua nói với viên quan tâm phúc.

- Lòng quan Ngự Sử thật là ngay. Con người như thế sao lại dám gán bừa là ăn hối lộ được. Trẫm đã xét rõ được một người.

Vua lại cho vời quan tư đồ Trần Trung vào triều hỏi:

- Khanh có việc gì cần tâu trình không?

Trần Trung Hoài ngần ngừ chưa kịp đáp, vua lại nói tiếp:

- Chắc khanh không được khỏe nên coi bộ không vui. Nếu không có việc gì thì cho khanh lui.

Trần Trung Hoài nghĩ: Nếu không nhân dịp này trừ Mạc Đĩnh Chi đi thì về sau rất khó. Vì vậy hắn khệ nệ tiến lên mấy bước rồi quỳ xuống, đáp:

- Muôn tâu vương thượng! Mọi việc thần làm vẫn thông đồng bén giọt. Có điều dân tình hiện nay kêu ca nhiều về quan Ngự Sử. Đêm qua tại tư gia quan Ngự Sử lại thấy tụ tập quá nhiều người, không biết để làm gì?

Thấy có đủ tang chứng về sự tấu giác mưu hại lẫn nhau giữa quan Tư Đồ và quan Ngự Sử. Minh Tông nét mặt hầm hầm, bảo Trần Trung Hoài:

- Đã bao năm ngươi giữ trọng trách nhưng lại không nghĩ đến việc thờ vua giúp nước mà chỉ lo bòn vét cho nhiều. Chẳng những thế, ngươi còn mưu hại người chính trực như quan Ngự Sử, gây bè phái, rũ rối triều đình. Ta đã vì ích nước mà để mắt xem xét lời tố giác của ngươi cùng cung cách làm việc của lũ ngươi. Té ra quan Ngự Sử là người thẳng thắn, liêm khiết. Ngược lại bọn văn dốt vũ nát, chuyên dối trên lừa dưới, ăn hối lộ, lo làm giàu lại chính là lũ ngươi. Đêm ta đã cho người bỏ vào nhà ngươi và quan Ngự Sử những số tiền lớn. Nhưng quan Ngự Sử thì trả lại, còn ngươi thì ỉm đi. Thế là nghĩa làm sao?

Trần Trung Hoài không ngờ sự thể lại như thế. Nhưng hối hận cũng đã muộn. Số tiền và các đồ quý của Vua hắn đã cất kỹ trong kho của mình. Thấy vua đã khám phá ra tung tích mình. Trần Trung Hoài sợ hãi tái mặt đi như gà bị cắt tiết. Thường ngày hắn ăn to nói lớn là thế, mà lúc này, cứ đứng trơ ra, thuỗm mặt không cãi được câu nào. Hắn lấm lét nhìn vua rồi nặng nề đứng lên, vác cái bụng gần vượt quá mặt lùi lùi dần. Cuối cùng cả cái cây thịt đổ sụp xuống.

Lập tức vua Minh Tông cách chức Trần Trung Hoài và giao cho hình quan xét xử tội Hoài và đồng bọn. Cũng ngày hôm ấy vua thăng cho Mạc Đĩnh Chi nhập chức nội hành khiển. Việc làm thận trọng nhưng cương quyết của vua Minh Tông đã được giới văn võ bá quan triều đình hả lòng hả dạ. Do vậy ai nấy đều hết lòng vì vua vì nước. Mạc Đĩnh Chi lại càng phấn chấn hơn, vì mối oan của mình đã được giải bày. Hơn thế nữa, ở chức vị mới, Mạc Đĩnh Chi có thể thi triển được tài năng, có dịp thực hiện được hoài bão làm cho nước thịnh dân giàu.

(Sưu tầm)
Chia sẻ:
KeChuyen Blog Bài đăng bới KeChuyen ngày 12.4.10 với từ khóa Bạn có thể theo dõi KeChuyen Blog qua RSS 2.0 nhận bài viết mới nhất qua email bằng cách nhập email của bạn tại đây, hoặc kết bạn với KeChuyen Blog. Sao bạn không để lại cảm nhận sau khi đọc bài viết nhỉ.

4 nhận xét:

Pika Rock nói...
22:15 12 tháng 4, 2010

bộ này đọc hay phết, tks ae đã post

KeChuyen nói...
00:06 13 tháng 4, 2010

Còn Bộ về các trận Chiến của Nước Việt nữa, KeChuyen sẽ Post sớm nhất :D

KeChuyen nói...
20:44 24 tháng 6, 2011

Còn Bộ về các trận Chiến của Nước Việt nữa, KeChuyen sẽ Post sớm nhất :D

Pika Rock nói...
20:44 24 tháng 6, 2011

bộ này đọc hay phết, tks ae đã post

Đăng nhận xét

* Mong các bạn sử dụng Tiếng Việt khi nhận xét.